No products in the cart.

شاهنامه به نثر (بی گزند از باد و باران)

55,000تومان

حکیم ابوالقاسم فردوسی

کاوه گوهرین

 واقعيت اين است كه شكوه شاهنامه در نظم آن‌چنان تابنده است كه اگر آن را به جامه نثرى ساده درآورى، چيزى اندر كف نخواهى آورد مگر كلمات و واژگانى سخت بی‌روح. چاره آن دانستیم كه در روايت نثر شاهنامه تا آنجا كه در توان دارم به نثر سده پنجم و ششم بازگردم و با تركيب نثر آن دوره و روزگار كنونى و هم با بهره‌گيرى از زبان شاعران معاصر به زبانى تازه در روايت شاهنامه برسم كه حاصل كار پيش روى خواننده هوشمند قرار دارد و داور آخرين اوست و براى اثبات مدعا نمونه‌اى نمى‌آورم تا در اين پيش‌سخن كلام به درازا نكشد. اين نكته را نيز فرومگذارم آنچه از ابيات شاهنامه در اين روايت نثر آمده بر تصحيح متن و رسم‌الخط گزارنده استوار است و بر بنيان هيچ شاهنامه‌اى اعم از خطى و چاپى نيست و هم‌چنين است شيوه نگارش برخى نام‌هاى خاص كه تلاش بر اين بوده گونه پارسى آن آورده شود و در كنار، گونه متداول را نيز داشته باشد. همين جا بگويم كه به فرجام آوردن اين كار سترگ بی‌پايمردى دوستان فرهنگ‌ورزى همچون بابك رئیس‌دانايى، فريد مرادى و اصغر مهدى‌زادگان ميسر نمى‌بود كه گاه و بيگاه كنكاش‌ها و پرسش‌هاى مرا تاب مى‌آوردند و همچنين تلاش ديگر دوست شاهنامه‌شناسم مازيار ايرانى، كه واژه به واژه اين روايت را بى‌هيچ ترشرويى خواند و پيشنهادات سازنده‌اش را ارزانى كرد تا از آن بهره برگيرم.
باشد كه اين اثر، شيدايان فرهنگ ايرانى و دوستداران شاهنامه را مفيد افتد.

گزیده ای از کتاب شاهنامه به نثر به کوشش کاوه گوهرین:

و هم‌چنین است در خوان اول اسفندیار و ماجراى کشتن دو گرگ :
«سخنگوى دهقان چو بنهاد خوان
یکى داستان راند از هفت خوان.»

پیش سخن

«اینکه در شهنامه‌ها آورده‌اند رستم و رویینه تن اسفندیار
تا بدانند این خداوندان مُلک کز بسى خلق است دنیا یادگار.»
«سعدى، مواعظ، کلیات»

… فردوسى توسى (طوسى)، حماسه‌سراى بزرگ ایرانى و آفریننده شاهنامه، این نامه باستان را شهرت و تخلّص «ابوالقاسم منصورابنحسن» است که زاده شدن وى حدود ۳۲۹ یا ۳۳۰ هجرى قمرى در روستاى باژ یا فاز در طابَران توس و مرگ‌اش حدود ۴۱۱ تا ۴۱۶ در توس اتفاق افتاده است. فردوسى دهقانى بود که سخت به ایران و زبان پارسى عشق مى‌ورزید و به استناد ابیاتى از شاهنامه از یک زندگى مرفه و متوسط برخوردار بوده لیکن در انتهاى عمر به دلیل پیرى و هزینه کردن آنچه داشت تا کار سرایش شاهنامه را به پایان برد تنگدستانه زیست. در تذکره‌ها هیچ سخنى از چگونگى تحصیل و دانش‌اندوزى فردوسى به میان نیامده اما با خواندن شاهنامه به آسانى مى‌توان دریافت که پدیدآورنده چنین اثرى هم از تاریخ و اسطوره آگاهى دارد و هم زبان و فلسفه و دین را به غایت خوانده است. هم از این روست که حماسه منظومى همچون شاهنامه، ضمن ثبت داستان‌هاى تاریخى و حماسه‌هاى یک سرزمین و مردمانى بزرگ، به گونه‌اى هوشمندانه فرهنگ و زبان و منش‌هاى اخلاقى ملتى را نیز ضبط و ثبت مى‌کند. استادى سراینده شاهنامه در آراستن صحنه‌ها و تکنیک‌هاى روایى و انتخاب واژگان و تبیین نوع نگاه و آنچه قهرمانان اثر اعم از مثبت و منفى بر
زبان مى‌آورند به حدى است که هرگز نمى‌توان این اثر را با دیگر آثار مشابه به سنگیدن گرفت. فردوسى در این اثر شکوهمند و جاودانه از ژرفاى جان و آگاهانه سخن مى‌گوید و به اهداف خویش از پیش واقف است و همین نکته مى‌رساند که او هرگز براى عرضه شاهنامه به سلطانى همچون محمود آغاز به سرودن نکرده است و بى‌تردید این اثر گرانقدر که سندى است از بزرگى یک ملّت و غناى فرهنگ و شیوایى زبان آن با تمهیدات دقیق آفریننده آن فراهم آمده است.
تاریخ سرایش شاهنامه بازمى‌گردد به انتهاى سده چهارم و نیز ابتداى سده پنجم هجرى و این منظومه داستان‌هاى پهلوانى و اساطیرى و تاریخى ایران را از روزگار کیومرث تا فرجام کار یزدگرد سوم ساسانى باز مى‌گوید.
شاهنامه نزدیک به شصت هزار بیت در قالب مثنوى و در بحر متقارب مثمّن مقصور یا محذوف را شامل مى‌شود که به روشنى بیان مقصود مى‌کند و با اینکه هدف فردوسى پرهیز از بکارگیرى واژگان عربى است لیکن روشن است که آوردن برخى واژگان عربى نیز از سر ناچارى و به اقتضاى فضاى داستان و شخصیت‌ها بوده است. فردوسى گو اینکه در خلق بسیارى از این حماسه‌هاى پهلوانى و ملّى هیچ نکتهاى را فرو نمى‌گذارد اما در ترسیم چهره‌ها و یا آنچه از زبان آنان مى‌آورد سخت به ایجاز معتقد است و از اغراق و درازگویى مى‌پرهیزد و در شخصیت‌پردازى‌ها چنان دقیق و ماهرانه عمل مى‌کند که در یک مقایسه ساده بین شاهنامه و آثار مشابهى که بعدها به تقلید از اثر وى پدید آمده‌اند برترى زبانى و تکنیکى فردوسى به گونه‌اى چشمگیر نمایان است. با اینکه فردوسى در آفرینش شاهنامه خود به منابعى همچون شاهنامه ابومنصورى و خداى‌نامک دسترسى داشته و از آنها بهره برگرفته لیکن در بازسرایى این داستانها و حماسه‌ها هرگز راوى صرف نبوده بلکه با نیروى اندیشه و تخیّل خویش در صحنه‌آرایى‌ها و شخصیت‌پردازى‌ها شیوه خاص خویش را داشته است و دیدگاه او پیرامون ستایش یزدان و خرد و دانش و رادمردى و دادگرى سخت یگانه و قابل تأمل است.

Additional Information

وزن 2000 g
ابعاد 24 x 17 cm
پدیدآورندگان

فردوسی, کاوه گوهرین

SKU

94005

نوبت چاپ

سوم

شابک

978-964-351-805-9

قطع

وزیری

تعداد صفحه

792

سال چاپ

1394

موضوع

ادبیات کلاسیک فارسی

تعداد مجلد

یک

وزن

2000

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

Be the first to review “شاهنامه به نثر (بی گزند از باد و باران)”

Pin It on Pinterest

Share This